Logistics /ləˈdʒɪstɪks/ (đọc gần đúng: lơ-gis-tích) là danh từ tiếng Anh chỉ toàn bộ hoạt động tổ chức, vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người nhận. Hiểu rộng hơn, logistics còn là việc sắp xếp con người, phương tiện và thời gian để một kế hoạch diễn ra trơn tru, ví dụ the logistics of a wedding (công tác hậu cần cho một đám cưới).
Ở Việt Nam, “logistics” gần như được giữ nguyên tiếng Anh trong báo chí, tuyển dụng và cả văn bản pháp luật (Luật Thương mại dùng cụm “dịch vụ logistics”). Vì thế, thay vì cố dịch thành một từ tiếng Việt duy nhất, người học nên nắm rõ phạm vi nghĩa và các từ đi kèm để dùng cho đúng.
Logistics nghĩa là gì trong tiếng Anh?
| Mục | Thông tin |
|---|---|
| Từ loại | Danh từ (thường không đếm được); tính từ liên quan: logistic, logistical |
| Phiên âm | /ləˈdʒɪstɪks/, trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai |
| Nghĩa chính | Hậu cần; quản lý vận chuyển – kho bãi – phân phối hàng hóa |
| Nguồn gốc | Ban đầu là thuật ngữ quân sự, chỉ việc tiếp tế, vận chuyển và bố trí chỗ ở cho quân đội |
| Mức độ | Trung tính, dùng được cả văn nói lẫn văn bản trang trọng |
Một điểm hay khiến người học băn khoăn: chữ s cuối không biến logistics thành danh từ số nhiều theo kiểu “nhiều logistic”. Khi nói về lĩnh vực, động từ thường chia số ít: Logistics is a fast-growing industry. Khi nói về các chi tiết sắp xếp cụ thể, người bản xứ đôi khi chia số nhiều: The logistics are complicated. Cả hai đều gặp trong thực tế. Bạn có thể ôn lại quy tắc danh từ ở bài danh từ số nhiều trong tiếng Anh.
Logistics theo từng ngữ cảnh
| Ngữ cảnh | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| Kinh doanh, xuất nhập khẩu | Chuỗi hoạt động vận tải, kho bãi, thủ tục, giao nhận | She works in logistics for an export company. – Cô ấy làm logistics cho một công ty xuất khẩu. |
| Thương mại điện tử | Khâu đóng gói, lưu kho, giao hàng chặng cuối | Fast delivery depends on good logistics. – Giao hàng nhanh phụ thuộc vào khâu logistics tốt. |
| Tổ chức sự kiện, du lịch | Công tác hậu cần, sắp xếp chi tiết | Who is handling the logistics for the trip? – Ai lo phần hậu cần cho chuyến đi? |
| Quân sự | Hậu cần, tiếp tế | Military logistics – hậu cần quân sự |
Khi mua hàng online, bạn sẽ gặp những thuật ngữ gắn chặt với logistics như mã vận đơn, thời gian giao dự kiến hay hình thức thu hộ. Xem thêm ship COD là gì và ETA là gì để hiểu trọn quy trình từ lúc đặt order đến khi nhận hàng.
Câu ví dụ với logistics
- Peter has ten years of experience in logistics. – Peter có mười năm kinh nghiệm trong ngành logistics.
- Lan is studying logistics and supply chain management. – Lan đang học ngành logistics và quản lý chuỗi cung ứng.
- The logistics company opened a new warehouse near the port. – Công ty logistics vừa mở kho mới gần cảng.
- We need to sort out the logistics before the conference. – Chúng ta cần lo xong khâu hậu cần trước hội nghị.
- Minh is a logistics coordinator. – Minh là điều phối viên logistics.
- Planning a family trip involves a lot of logistics. – Lên kế hoạch cho chuyến đi gia đình cần sắp xếp rất nhiều thứ.
- The delay was caused by a logistical problem. – Sự chậm trễ là do một trục trặc về hậu cần.
Câu ví dụ đầu tiên dùng tên Peter, một tên nam quen thuộc có nghĩa là “tảng đá”; nếu tò mò, bạn có thể đọc thêm về ý nghĩa tên Peter.
Từ vựng tiếng Anh ngành logistics thường gặp
| Thuật ngữ | Phiên âm | Nghĩa |
|---|---|---|
| supply chain | /səˈplaɪ tʃeɪn/ | chuỗi cung ứng |
| warehouse | /ˈweəhaʊs/ | nhà kho |
| inventory | /ˈɪnvəntri/ | hàng tồn kho |
| freight | /freɪt/ | hàng hóa vận chuyển; cước vận chuyển |
| freight forwarder | /freɪt ˈfɔːwədə/ | công ty giao nhận vận tải |
| shipment | /ˈʃɪpmənt/ | lô hàng |
| customs clearance | /ˈkʌstəmz ˈklɪərəns/ | thông quan |
| bill of lading (B/L) | /bɪl əv ˈleɪdɪŋ/ | vận đơn đường biển |
| last-mile delivery | /lɑːst maɪl dɪˈlɪvəri/ | giao hàng chặng cuối |
| third-party logistics (3PL) | /θɜːd ˈpɑːti/ | dịch vụ logistics thuê ngoài |
Nếu muốn mở rộng thêm các chủ đề khác ngoài logistics, bạn có thể tham khảo kho từ vựng tiếng Anh theo chủ đề.
Phân biệt logistics, supply chain, shipping và transportation
Bốn từ này hay bị dùng lẫn nhau, nhưng phạm vi khác nhau:
- Supply chain (chuỗi cung ứng): rộng nhất, bao gồm cả nguồn nguyên liệu, nhà cung cấp, sản xuất, phân phối đến khách hàng. Logistics là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng.
- Logistics: tập trung vào dòng chảy của hàng hóa và thông tin: vận chuyển, lưu kho, đóng gói, giao nhận.
- Transportation (vận tải): chỉ khâu di chuyển hàng từ điểm A đến điểm B bằng xe tải, tàu, máy bay…
- Shipping: việc gửi hàng, giao hàng; trong mua sắm online còn mang nghĩa phí vận chuyển (free shipping – miễn phí giao hàng).
Nói đơn giản: transportation là một khâu của logistics, còn logistics là một mắt xích của supply chain.
Logistics trong tuyển dụng và đời sống người Việt
Trên các tin tuyển dụng, bạn sẽ thấy vị trí như logistics executive (chuyên viên logistics), logistics staff (nhân viên logistics), warehouse supervisor (giám sát kho) hay logistics intern. Đọc kỹ phần mô tả công việc trong JD sẽ giúp bạn biết vị trí đó thiên về kho bãi, chứng từ xuất nhập khẩu hay điều phối vận tải. Sinh viên mới ra trường thường bắt đầu ở vị trí intern để làm quen quy trình.
Trong giao tiếp hằng ngày, người trẻ cũng mượn từ này theo nghĩa vui: “phần logistics của buổi picnic để mình lo” nghĩa là mình phụ trách chuẩn bị đồ ăn, xe cộ, chỗ ngồi. Cách dùng này khớp với nghĩa “hậu cần” trong tiếng Anh nên hoàn toàn tự nhiên.
Lỗi thường gặp khi dùng logistics
- Đọc sai trọng âm thành “LÔ-gis-tích”. Đúng là nhấn vào âm thứ hai: lơ-GIS-tích.
- Viết logistic khi nói về ngành. Dạng đúng khi chỉ lĩnh vực là logistics; logistic chủ yếu dùng như tính từ hoặc trong thuật ngữ toán học (logistic regression).
- Dùng a logistics. Vì thường không đếm được, hãy nói logistics hoặc a logistics company.
